Interne opleiding: Ondersteunen van lokale gangmakers in burgerkracht'
Deze opleiding richt zich op medewerkers die dagelijks werken met burgerinitiatieven en lokale gemeenschappen. Je leert hoe burgerkracht écht werkt: wat mensen drijft om initiatief te nemen, waar energie zit en hoe je die kan activeren. We vertrekken vanuit je eigen praktijk en zoeken samen naar een andere manier van ondersteunen: minder sturen, meer mogelijk maken. In drie halve dagen ontdek je hoe je lokale gangmakers herkent, versterkt en ruimte geeft om duurzame beweging te creëren in je gemeenschap.
Wat is deze opleiding en waarom is ze anders?
Deze opleiding vertrekt niet vanuit beleid of structuren, maar vanuit de dagelijkse praktijk van medewerkers die werken met burgers en initiatieven. We onderzoeken hoe burgerkracht ontstaat en waarom mensen (wel of niet) in beweging komen.
In plaats van een sturende aanpak, waarbij de overheid richting geeft, organiseert en controleert, focussen we op een mogelijkmakende rol. Je leert hoe je ruimte creëert waarin mensen zelf initiatief nemen, verantwoordelijkheid opnemen en elkaar versterken.
Wat deze aanpak anders maakt:
- Vertrekt vanuit potentieel in plaats van tekorten
- Zet in op relaties en verbindingen, niet op structuren
- Combineert inzicht (analyse) met actie (experimenteren)
- Werkt niet lineair, maar als een lerend proces
- Richt zich op collectief leren en waarde-uitwisseling
Wat zijn gangmakers?
Gangmakers zijn mensen uit de gemeenschap die anderen in beweging brengen rond een gedeeld belang. Ze handelen niet vanuit eigen voordeel, maar vanuit betrokkenheid bij hun buurt en de mensen rondom hen. Ze verbinden mensen, zien kansen en creëren beweging, vaak zonder zelf op de voorgrond te staan. Je vindt ze terug onder verschillende namen, zoals lokale trekkers, verbinders, sleutelfiguren, buurtduwers of informele leiders. Wat hen verbindt, is hun vermogen om initiatief te laten groeien en anderen mee te nemen. Gangmakers zijn zo de motor van burgerkracht: zij zetten iets in gang waarop anderen verder bouwen.
HET MODEL OMVAT VERSCHILLENDE DEELSTAPPEN
Het Social Platform Model is geen lineair proces, maar een dynamisch geheel waarin verschillende stappen door elkaar lopen. Het verkennen van het lokale ecosysteem is een voortdurende ontdekkingstocht die nieuwe inzichten en vragen oplevert. Terwijl het ecosysteem in kaart wordt gebracht, worden elders al onderdelen van de strategie getest. Elke context is uniek en het proces helpt om stap voor stap te ontdekken welke condities nodig zijn voor actief burgerschap. Hieronder schetsen we de belangrijkste stappen. Voor meer info kan je ons contacteren.
-
Lokaal ecosysteem in kaart brengen
-
Entiteitenportretten opmaken
-
Collectief impact beschrijven en lokaal narratief ontwikkelen
-
Analyse van leer- en waardestromen
-
Strategie ontwerpen: aan de hand van hefbomen voor verandering
-
Platform ervaringen en testopstellingen opzetten
-
Experimenteren, evalueren en bijsturen
Opbouw van de opleiding
Dag 1 – Intro & ecosystemisch kijken
Je maakt kennis met Social Platform Design en leert de lokale gemeenschap bekijken als een dynamisch ecosysteem. We verkennen een concreet lokaal vraagstuk en leren anders kijken naar aanwezige talenten, energie en initiatief. Je ontdekt waarom klassieke, lineaire aanpakken vaak tekortschieten en hoe een ecosystemische blik nieuwe mogelijkheden opent.
Dag 2 – Het lokale ecosysteem in kaart brengen
We brengen samen het lokale ecosysteem rond een gekozen uitdaging in beeld. Je identificeert relevante actoren (ook buiten de evidente netwerken), clustert ze in rollen en maakt bestaande relaties zichtbaar. We leggen spanningen, blinde vlekken en kansen bloot en ontdekken waar nieuwe verbindingen mogelijk zijn.
Dag 3 – Entiteitenportretten maken
Je leert werken met het entiteitenportretcanvas om beter te begrijpen wat mensen en organisaties drijft. We onderzoeken waar entiteiten naar op zoek zijn, wat ze kunnen bieden en welke aspiraties en verwachtingen ze hebben. Zo ontstaat een dieper inzicht in drijfveren, potentieel en samenwerkingskansen binnen het ecosysteem.
Dag 4 – Leer- en waardestromen analyseren
We analyseren hoe kennis, ervaringen en waarde vandaag circuleren in het ecosysteem. Je krijgt zicht op waar uitwisseling vastloopt en waar kansen liggen om wederkerigheid en collectief leren te versterken. Dit vormt de basis om gerichte hefbomen voor verandering te identificeren.
Dag 5 – Van inzicht naar platformstrategie
We vertalen alle inzichten naar concrete strategische keuzes. Je ontwerpt eerste bouwstenen voor een lokale platformstrategie en verkent mogelijke experimenten en interventies. De focus ligt op het creëren van de juiste condities om samenwerking, betrokkenheid en burgerkracht duurzaam te versterken.
Deelnemers:
- zijn medewerkers van een lokaal bestuur
- hebben breed zicht op hun gemeente
- zijn betrokken bij burgerkracht (beleid, onderst. of praktijk)
- zijn maximaal met 12 en minimaal met 6
Tip: Als lokaal bestuur kan je ook samenwerken met een gemeente uit de buurt om samen de opleiding te organiseren.
Kritische succesfactoren
- Een inspirerende, toegankelijke plek die ontmoeting en samenwerking stimuleert
- Voldoende mentale ruimte bij de deelnemers om te reflecteren, leren en experimenteren
- Tijd en mandaat voor deelnemers om actief deel te nemen en inzichten toe te passen
- Engagement van leidinggevenden en bestuurlijke ondersteuning
- Een veilige context waarin openheid, vertrouwen en uitwisseling mogelijk zijn
- Diversiteit in de groep (verschillende diensten, niveaus en perspectieven)
- Bereidheid om over grenzen van diensten en structuren heen te werken
- Open houding ten aanzien van experimenteren en omgaan met onzekerheid
- Duidelijke link met een concreet lokaal vraagstuk
- Ruimte om tussentijds te testen in de praktijk en terug te koppelen
- Continuïteit na de opleiding (opvolging, implementatie, interne trekkers)
- Aandacht voor gedeelde taal en visie rond samenwerking en burgerkracht
Praktisch
| Wat | Uren | Prijs |
|---|---|---|
| Opstart en begeleiding van een lokale gemengde groep. (Minimaal 3 bijeenkomste in een tijdspannen van maximaal 2 maanden.) | 9u | €1.260 |
| Alle voorbereiding en verwerking van de bijeenkomsten, analyse en rapportage | 9u | €1.260 |
| Presentatie aan het college, managementteam, collegagroep | 3u | €420 |
De kleine lettertjes:
- We werken aan een tarief van €140 per uur
- We maken graag een gerichte offerte op maat. De prijsinschatting is slechts indicatief.
- Alle prijzen zijn exclusief verplaatsingskost aan € 0,6/km
- Stichting Lodewijk de Raet is vrijgesteld van BTW