Waarderend samenwerken als kerncompetentie

 motivatie04

 

De vijfde bouwsteen voor duurzame motivatie is waardering. Waarderend samenwerken is een kerncompetentie van organisaties die duurzame motivatie van medewerkers als ambitie hebben.

Bij aanvang van het project werd gekozen voor de waarderende benadering. Op basis van de input van de focus-en actieleergroepen van de 4 deelnemende organisaties, groeide het besef dat  Waarderend samenwerken een cruciale rol kan spelen in de opbouw en behoud van duurzame motivatie.

Waarderend samenwerken is een manier om uitdagingen en problemen die voortdurend opduiken in samenwerking aan te pakken. Het is dus veel meer dan bijvoorbeeld complimenten geven en heel anders dan kritiek inslikken. We hebben ons geïnspireerd op twee benaderingen die tot gelijkaardige conclusies komen:

Waarderend Onderzoek (Appreciative Inquiry) en Oplossingsgericht werken (Solution Focused Approach). Beide benaderingen hebben gemeen dat ze werken met de volgende drie elementen:

Het helder en scherp krijgen van een positief toekomstbeeld of gewenst alternatief.

Op die manier komt de oplossing in beeld en niet het probleem. Het creëert een positieve motivatie van ergens naartoe willen, in plaats van een negatieve motivatie van ergens vanaf willen (Hanlon, 2006). Vragen die je kan stellen zijn:

  • Hoe zou het beter zijn?  Waarmee zou je tevreden zijn?  Hoe zouden jij en anderen merken dat dit bereikt is?
  • Stel dat je morgen wakker wordt en je droom is uitgekomen, wat stel je dan vast?


Het onderzoeken van positieve ervaringen uit heden en verleden.

Focussen op het probleem confronteert ons met een tekort, en we zien dan vooral wat er niet is. Door te kijken naar positieve ervaringen, ook al zijn ze uitzonderlijk,  kunnen we ingrediënten, mensen en hulpmiddelen ontdekken die ons kunnen helpen. Je kan positieve ervaringen die misschien uitzonderlijk zijn, uitwisselen en van daaruit onderzoeken welke ingrediënten dit hebben mogelijk gemaakt. Je kan bij moeilijkheden verkennen wanneer de moeilijkheid zich minder stelde, of beter: waarin de situatie dichter bij een oplossing kwam. Dus in plaats van het probleem en haar achterliggende oorzaken te analyseren, detecteer en analyseer je oplossingen die zich in het verleden al hebben voorgedaan. Aan de leden van een team vraag je naar zelf ervaren hoogtepunten in de werking van het team. Aan iemand die beter wil leren presenteren, vraag je naar een goede presentatie die hij ooit heeft gegeven.

  • Wat was een positieve, succesvolle, deugddoende ervaring?  Welke elementen maken die ervaring zo goed?
  • Wanneer was het (iets) beter?  Wat maakte het toen beter?

Ook kan je peilen naar hulpmiddelen die al aanwezig zijn:

  • Wat is er al wel dat het vergemakkelijkt de uitdaging aan te gaan?
  • Wie kan je helpen als medestander, mentor, klankbord...?
  • In wie zie je een voorbeeld?

Het verkennen van enkele eerste stappen.

Vanuit een organische kijk op verandering kan een sneeuwbal aanleiding  geven tot een lawine. Een kleine positieve verandering binnen het systeem kan heel het systeem ten goede komen.

Dit staat in contrast met het gevoel van “analyseparalyse” wanneer  mensen worden geconfronteerd met een resem oorzaken van het probleem en voor een bijhorende berg van (planmatig vastgestelde) maatregelen komen te staan.

Vanuit de oplossingegerichte kijk daarentegen, kan er worden vertrokken van de volgende vragen:

  • Wat is een eerste, kleine, haalbare stap die je kan zetten?  En wat nog?  En nog?  Welke van deze stappen lijkt je de interessantste?
  • Welke voorwaarden zijn belangrijk om voortgang te maken?  Wat kunnen we doen om die voorwaarden te bewaken? Wie zet  daarin  welke stappen?

Waarderende communicatie als spil voor duurzame motivatie

Deze waarderende manier van communiceren zien we als spil in het creëren van duurzame motivatie. Hiermee bedoelen we niet dat waarderen een noodzakelijk voorwaarde is, maar wel dat waarderend samenwerken elk van de vier andere pijlers ondersteunt. Dit werken we verder uit in Vijfde bouwsteen: waardering.

Waardering kan verschillende vormen aannemen, en zoals hierboven staat, is waardering meer dan complimenten geven. In Vlaanderen hanteren wij eerder een no-nonsense cultuur. Waardering moet echt zijn  wil het aansluiten, manier van waarderen moet passen in de context en de cultuur van de organsiatie. In de toolbox vind je een aantal  nuttige workshop om in groep of team aan meer waardering te werken, bijvoorbeeld 'Het gezicht van waardering'.

.